Przejdź do treści
Strona główna Filmoteki Narodowej
A K T U A L N O Ś C I

A K T U A L N O Ś C I

2019-09-02

Skarby Kina Przedwojennego na 44. FPFF

Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni jako największa impreza poświęcona rodzimej kinematografii pielęgnuje pamięć o jej początkach.

Od pięciu lat Filmoteka Narodowa – Instytut Audiowizualny jest partnerem cyklu „Skarby Kina Przedwojennego”, w ramach którego prezentowane są jedne z najstarszych filmów ze zbiorów archiwum. Tegoroczny program partnerskiego cyklu FINY jest bardzo różnorodny pod względem gatunkowym i tematycznym. Otworzy go „Halka” (1929/32) w reżyserii Konstantego Meglickiego. W Gdyni ekranizacja opery Stanisława Moniuszki zostanie zaprezentowana z muzyką na żywo napisaną przez Jerzego Rogowiecza, autora muzyki filmowej, perkusistę i pianistę. Na scenie kompozytorowi będzie towarzyszył zespół.

Po raz pierwszy „Halkę” z muzyką na żywo Rogiewicza mieli okazję oglądać widzowie warszawszkiego kina Iluzjon w listopadzie 2016 roku, podczas oficjalnej repremiery filmu. Później Rogiewicz wystąpił także we Wrocławiu na Nowych Horyzontach.

O filmach

Dzieło Meglickiego to film z niezwykłą historią. „Halkę” zrealizowano w 1929 roku, u progu ery dźwiękowej, jeszcze jako film niemy. W kinach film był wyświetlany z ilustracją śpiewno-muzyczną nagraną na płytach gramofonowych. Wykorzystywano głównie nagrania w wykonaniu wybitnych artystów operowych. W 1932 roku producent filmu postanowił udźwiękowić „Halkę” na stałe. Arie Jontka zaśpiewał Władysław Ladis Kiepura, młodszy brat Jana, Halki zaś – Zuzanna Karin, dobrze zapowiadająca się śpiewaczka. W nagraniu wziął także udział chór Opery Warszawskiej.

Z pierwotnej niemej wersji filmu z 1929 roku do naszych czasów dotrwały jedynie końcowe cztery minuty. W zbiorach FINY znalazły się także obszerne fragmenty materiałów roboczych do wersji udźwiękowionej w 1932 roku. Stan zachowania tych materiałów nie pozwalał na ich – nawet ograniczoną – eksploatację.

Restauracja „Halki” była jednym z największych tego typu wyzwań, przed jakim stanęła FINA. Istniejące materiały były bardzo różnorodne, niekompletne oraz dotyczyły dwóch różnych wersji filmu. Ponieważ nie zachowała się żadna dokumentacja do filmu, FINA podjęła próbę montażu – utrzymanego w duchu epoki – zachowanych fragmentów. We współczesnej ilustracji muzycznej, opracowanej przez Jerzego Rogiewicza, zostały wykorzystane części historycznego udźwiękowienia z 1932 roku.

Więcej o filmie


Wśród tegorocznych „Skarbów Kina Przedwojennego” znalazł się też film „Ludzie Wisły” (1938) w reżyserii Aleksandra Forda i Jerzego Zarzyckiego. To ekranizacja powieści Heleny Boguszewskiej i Jerzego Kornackiego pt. „Wisła”, opowiadająca historię osadzoną w realiach codziennego życia pracowników i właścicieli barek żeglugi śródlądowej z wyjątkowymi, naturalistycznymi zdjęciami Stanisława Lipińskiego. Film wymakał się ocenie ówczesnej krytyki i zaskakuje do dziś.

Więcej o filmie


Unikatowe zdjęcia lotnicze można zobaczyć natomiast w innym filmie obyczajowym z wątkiem romansowym, pt. „Dziewczyna szuka miłości” w reżyserii Romualda Gantkowskiego, z 1937 roku. Bohaterem filmu jest konstruktor lotniczy, pasjonat, który pracuje nad nowym modelem samolotu. Pochodzący z biednej rodziny młody mężczyzna znajduje sprzymierzeńca i sponsora w osobie polskiego milionera z Brazylii. W roli konstruktora wynalazcy Mieczysław Cybulski, jeden z najbardziej znanych przedwojennych amantów. Jego ukochaną gra Tamara Wiszniewska, zaś jego matkę Stanisława Wysocka, najwybitniejsza polska aktorka pierwszej połowy XX wieku.

Więcej o filmie

 

Obok fabuł w ramach „Skarbów Kina Przedwojennego” widzowie gdyńskiego festiwalu będą mogli zobaczyć film krótkometrażowy „Dziś mamy bal” Jerzego Zarzyckiego i Tadeusza Kowalskiego. Ta krótkometrażowa impresja z 1932 roku jest zaliczana do nurtu przedwojennych filmów awangardowych.  Zadziwia różnorodnością użytych śródków montażowych i eksperymentalnymi zdjęciami.

Więcej o filmie


Program „Skarbów Kina Przedwojennego” na 44. FPFF uzupełniają kilkuminutowe oryginalne zwiastuny filmów: „Dziewczyna szuka miłości”, „Będzie lepiej” i „Jadzia”. To prawdziwa perełka dla pasjonatów kina!

 

Wszystkie filmy zostały odrestaurowane i zdigitalizowane w ramach projektu Nitrofilm

KONSERWACJA I DIGITALIZACJA PRZEDWOJENNYCH FILMÓW FABULARNYCH W FILMOTECE NARODOWEJ W WARSZAWIE    

Projekt współfinansowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach XI Priorytetu „Kultura i dziedzictwo kulturowe” Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko.


Filmy będą prezentowane w Gdyńskim Centrum Filmowym oraz na Scenie Kameralnej Teatru Muzycznego w Gdyni, gdzie odbędzie się pokaz „Halki” z muzyką na żywo. Szczegółowy harmonogram zostanie ogłoszony 5 września. Wtedy też rozpocznie się sprzedaż pojedynczych biletów na seanse. 44. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych odbędzie się w dniach 16-21 września 2019 roku.

Więcej o festiwalu: www.festiwalgdynia.pl