Przejdź do treści
Strona główna Filmoteki Narodowej
A K T U A L N O Ś C I

A K T U A L N O Ś C I

2017-10-10

Kazimierz Karabasz | Wtedy – teraz. Polska Szkoła Dokumentu

Bohaterem październikowej odsłony cyklu „Wtedy – teraz” będzie Kazimierz Karabasz, który wpłynął swą estetyką i postawą etyczną na pokolenia polskich i światowych dokumentalistów. Wieczór uzupełni projekcja filmu poświęconego postaci Karabasza i spotkanie z jego reżyserem – Andrzejem Sapiją. Zapraszamy do kina FINA na Wałbrzyskiej w sobotę 14 października o godz. 18:00.

Kazimierz Karabasz | Klasyk powojennego polskiego filmu dokumentalnego

Kazimierz Karabasz to najbardziej wpływowy dokumentalista polski dekady lat 60. i pierwszej poł. lat 70. W historii filmu polskiego funkcjonuje termin SZKOŁA KARABASZA, oznaczający metodę kręcenia dokumentów w oparciu o długotrwałą obserwację – a nie inscenizację. Inscenizacja obowiązywała w tych czasach w dokumentach propagandowych i w PKF. Ścieżkę dźwiękową autentycznych dialogów kręcono razem z obrazem, natomiast w warstwie obrazowej eksponowano zbliżenia. Dokumenty, które robili reżyserzy inspirujący się Karabaszem (m.in. Trzos-Rastawiecki, Kamieńska, Gryczełowska, Halladin, Ślesicki) dawały portret typowego przedstawiciela danego środowiska: chodziło w nich więc o przeciętnego człowieka i zwyczajne sprawy jego życia. Nurt ten rozpoczął dokument Muzykanci był to rok 1960  Karabasz nakręcił Muzykantów po tym, jak wpisał się swoimi dokumentami w szkołę tzw. czarnej serii dokumentów (Gdzie diabeł mówi dobranoc i Ludzie z pustego obszaru). Muzykanci to jeden z najważniejszych dokumentów w historii polskiego filmu; film zdobył Grand Prix w I edycji festiwalu krakowskiego  można film ten więc uznać za symbolicznie patronujący konkursowi w jego długiej historii.

 

Program wydarzenia

 

18:00 Wtedy | Filmy Kazimierza Karabasza

„Muzykanci”, reż. Kazimierz Karabasz,  Polska 1960, 9 minut

Arcydzieło filmowej sztuki dokumentalnej i jeden z najważniejszych polskich filmów. Dzieło, które przez lata stanowiło wzór dla kolejnych pokoleń dokumentalistów w Polsce, inspirowało twórców w kraju i na świecie. Jednocześnie najbardziej znany film Kazimierza Karabasza. Próba orkiestry dętej warszawskich tramwajarzy staje się – w obiektywie Stanisława Niedbalskiego – poruszającą opowieścią o odwiecznej ludzkiej potrzebie tworzenia. Krzysztof Kieślowski umieścił Muzykantów na swojej liście 10 najważniejszych filmów w dziejach kina, którą przygotował dla brytyjskiego pisma „Sight and Sound”.

 

„Ludzie w drodze”, reż. Kazimierz Karabasz, Polska 1960, 10 minut

Liryczna dokumentalna ballada o cyrkowcach, studium barwnej codzienności wędrownych artystów. Cierpliwie złowione obrazy opowiadają o życiu między występami.

 

„Węzeł”, reż. Kazimierz Karabasz, Polska 1961, 10 minut

Klasyczne krótkometrażowe studium dokumentalne opowiadające o dyspozytorach węzła kolejowego w Tarnowskich Górach. Prawda podpatrzonych kamerą zdarzeń, reakcji, rozmów ma tu wspaniałą oprawę czarnobiałych zdjęć, na których uchwycono napiętą atmosferę ciężkiej nocnej pracy.

 

„Krystyna M.”, reż. Kazimierz Karabasz, Polska 1973, 33 minuty

Portret subtelnej i suwerennej dziewczyny – młodej robotnicy z „Ursusa” – rozpoczynającej dorosłe życie z dala od rodzinnej wsi, w dużym mieście, gdzie własne poglądy, przekonania i pragnienia przychodzi jej konfrontować z nie zawsze łatwą rzeczywistością.

 

19:15 Spotkanie z Andrzejem Sapiją

Spotkanie z Andrzejem Sapiją, reżyserem filmów dokumentalnych i pedagogiem Szkoły Filmowej w Łodzi, który nazywa Kazimierza Karabasza swoim „nauczycielem i przewodnikiem. Kimś, kto określa sferę etyczną zawodu”.
Rozmowę poprowadzi kurator cyklu Michał Oleszczyk.

 

20:15 Teraz | Film uzupełniający

„Intensywność patrzenia”, reż. Andrzej Sapija, Polska 2016, 67 minut

Dokument o Kazimierzu Karabaszu – zrealizowany metodą Karabasza. Liryczny film poświęcony metodzie pracy z bohaterem i wieloletnim doświadczeniom filmowym mistrza. Film powstał na podstawie licznych materiałów z jego osobistego archiwum.

 

Wstęp na wydarzenie

Do wstępu upoważniają bezpłatne wejściówki, które będziemy wydawać od godziny 17:00. Jedna osoba może odebrać maksymalnie 2 wejściówki. Osoby spóźnione mogą nie zostać wpuszczone na salę po rozpoczęciu pokazu. Liczba wejściówek jest ograniczona.

Wejściówki dotyczą całego wydarzenia. Osoby, które zdecydują się na udział jedynie w spotkaniu lub pokazie filmu Intensywność patrzenia, będziemy wpuszczać w miarę wolnych miejsc.

 

O cyklu

Polska Szkoła Dokumentu

 

Do polskich filmów dokumentalnych wracam regularnie od wielu lat, czy to dla własnej przyjemności, czy to w ramach licznych zajęć ze studentami. Nieustannie zadziwia mnie, z jaką przenikliwością twórcy Polskiej Szkoły Dokumentu opisywali i opisują naszą rzeczywistość, znajdując w niej zarazem pierwiastek uniwersalny. Niniejszy cykl zrodził się z przekonania, że pomiędzy klasyką rodzimego dokumentu a współczesnym kinem i kulturą istnieje żywa, definiowana wciąż na nowo więź. Problemy podejmowane przed laty powracają w coraz to nowych odsłonach, ujmowane i reinterpretowane przez nowych twórców. Język kina ewoluuje, ale jedno pozostaje niezmienne: postawa filmowca zwracającego swe uważne spojrzenie na otaczający świat i dzielącego się swoją wizję. Mam nadzieję, że nasz cykl, w ramach którego nie tylko obejrzymy filmy Polskiej Szkoły Dokumentu zestawione z nowymi tytułami, ale także spotkamy się z najważniejszymi twórcami i porozmawiamy o ich pracy, pomoże rzucić nowe światło na sztukę filmu dokumentalnego. Sztukę, w której polscy artyści od wielu już dekad zajmują czołowe miejsce na świecie  Michał Oleszczyk, kurator cyklu.

 

Wtedy – teraz | Polska Szkoła Dokumentu to cykl spotkań z twórcami, których filmy wydaliśmy w serii DVD Polska Szkoła Dokumentu. Pokażemy wybrane tytuły ich autorstwa i porozmawiamy o kolejnych aspektach kina dokumentalnego: od roli operatora, przez pracę z archiwami, po specyfikę inscenizacji. Kuratorem cyklu jest Michał Oleszczyk. Program spotkań uzupełnią wybrane przez niego współczesne filmy dokumentalne