Przejdź do treści
Strona główna Filmoteki Narodowej
A K T U A L N O Ś C I

A K T U A L N O Ś C I

2017-08-02

Pokaz specjalny filmu „Halka” na MFF T-Mobile Nowe Horyzonty we Wrocławiu

Zapraszamy na pokaz jednej z trzech polskich przedwojennych ekranizacji opery „Halka” Stanisława Moniuszki do libretta Włodzimierza Wolskiego w nowej jakości obrazu i dźwięku na MFF T-Mobile Nowe Horyzonty. Bezpłatny seans filmu „Halka” (1929/1932) w reżyserii Konstantego Meglickiego z muzyką na żywo w wykonaniu Jerzego Rogiewicza z zespołem odbędzie się 10 sierpnia o 22.00 na Rynku Głównym we Wrocławiu.

Filmoteka Narodowa  Instytut Audiowizualny kolejny rok z rzędu zaprezentuje wyjątkowe dzieło ze swego archiwum. 

Uroczysta repremiera „Halki” (1929/1932) w reżyserii Konstantego Meglickiego z muzyką na żywo autorstwa Jerzego Rogiewicza odbyła się 17 listopada 2016 roku w warszawskim kinie Iluzjon. Teraz ten wyjątkowy film będą mogli obejrzeć widzowie MFF T-Mobile Nowe Horyzonty we Wrocławiu.

O filmie

Film według scenariusza Jerzego Brauna – m.in. współscenarzysty „Mocnego człowieka” (1929) Henryka Szaro – zrealizowano w 1929 roku, u progu ery dźwiękowej, jeszcze jako film niemy. W kinach był wyświetlany z ilustracją śpiewno-muzyczną nagraną na płytach gramofonowych. Wykorzystywano głównie nagrania w wykonaniu wybitnych artystów operowych: Matyldy Polińskiej-Lewickiej i Ignacego Dygasa. W 1932 roku producent filmu postanowił udźwiękowić „Halkę”. Arie Jontka zaśpiewał Władysław „Ladis” Kiepura, młodszy brat Jana, Halki zaś – Zuzanna Karin, dobrze zapowiadająca się śpiewaczka. W nagraniu wziął także udział chór Opery Warszawskiej.

Reżyser filmu Konstanty Meglicki (1890-1955) był aktorem i reżyserem filmowym. Jego krótka kariera przypadła na przełom lat 20. i 30. Od 1927 roku prowadził studio filmowe. Zorika Szymańska, która zagrała we wszystkich filmach reżysera – w „Halce” rolę tytułową – była jego uczennicą, a od 1943 roku także żoną. Meglicki zakończył działalność w branży filmowej na początku lat 30. wraz z nastaniem epoki kina dźwiękowego.

Dotychczas film Meglickiego nie był znany szerszej publiczności. Z pierwotnej niemej wersji filmu z 1929 roku do naszych czasów dotrwały jedynie końcowe cztery minuty. W zbiorach Filmoteki Narodowej  Instytutu Audiowizualnego znajdują się także obszerne fragmenty materiałów roboczych do wersji udźwiękowionej w 1932 roku. Dotychczas stan zachowania tych materiałów nie pozwalał na ich – nawet ograniczoną – eksploatację.

Więcej informacji o filmie „Halka” znajduje się na stronie projektu NITROFILM.

Zwiastun „Halka” (1929/1932), reż. Konstanty Meglicki, źródło: YouTube FN

Restauracja cyfrowa

Pierwszym krokiem w procesie restauracji filmu była konserwacja ponadosiemdziesięcioletnich taśm filmowych i przygotowanie ich do skanowania. Materiały wymagały wielu napraw, wzmocnienia starych sklejek, uzupełnienia ubytków perforacji, a przede wszystkim starannego ręcznego wyczyszczenia. Równocześnie trwały wnikliwe badania merytoryczne. Filmografowie ustalili, że wśród zachowanych taśm są fragmenty ściętego negatywu kamerowego, oryginalnego negatywu dźwięku i kopii roboczej. Sensacją było także odkrycie fragmentów nagrań z prób dźwiękowych.

Po zeskanowaniu materiałów wszystkie fragmenty zestawiono ze sobą. Restauracja „Halki” była jednym z największych tego typu wyzwań, przed jakim stanęła Filmoteka Narodowa  Instytut Audiowizualny. Istniejące materiały są bardzo różnorodne, niekompletne oraz dotyczą dwóch różnych wersji filmu. Ponieważ nie zachowała się żadna dokumentacja do filmu, Filmoteka podjęła próbę montażu – utrzymanego w duchu epoki – zachowanych fragmentów.

Niestety ścieżka dźwiękowa do filmu ocalała tylko we fragmentach. Jako że pierwotna wersja „Halki” Meglickiego była niema, Filmoteka Narodowa  Instytut Audiowizualny postanowiła zaprezentować go dzisiejszej publiczności w takiej właśnie postaci. We współczesnej ilustracji muzycznej, opracowanej przez Jerzego Rogiewicza, zostaną wykorzystane fragmenty historycznego udźwiękowienia z 1932 roku.

„Halka” (1929/1932), reż. Konstanty Meglicki, spot promujący projekt Nitrofilm, źródło: YouTube FN

Muzyka na żywo

Autorem współczesnej muzyki do filmu jest Jerzy Rogiewicz – urodzony w Bydgoszczy kompozytor, perkusista i pianista, absolwent kompozycji na Akademii Muzycznej w Krakowie. Nagrywał i występował z takimi artystami jak Toshinori Kondo, Kazuhisa Uchihashi, Joanna Halszka Sokołowska, DJ Lenar, Tomasz Duda, Paweł Szamburski i Janusz Muniak. Specjalizuje się w szeroko pojętej muzyce improwizowanej, choć równie chętnie gra i pisze piosenki.

Utwór napisany specjalnie na potrzeby repremiery filmu „Halka” jest zapisany w partyturze, choć miejscami będzie improwizowany. Za przetworzenia zachowanych fragmentów muzycznych oraz za specjalną warstwę dźwiękową odpowiadać będzie Marcin Lenarczyk / DJ Lenar.

Podczas seansu na wrocławskim Rynku orkiestra wystąpi w składzie:

Karolina Rec – wiolonczela

Tomasz Duda – flet, saksofon barytonowy, klarnet basowy

Maurycy Idzikowski – trąbka

Tomasz Dworakowski – puzon

Piotr Domagalski – kontrabas

Jerzy Rogiewicz – instrumenty perkusyjne, pianino

Marcin Lenarczyk / DJ Lenar – gramofony

Idea

Zwieńczeniem procesu rekonstrukcji filmów przedwojennych są uroczyste repremiery kinowe oraz projekcje specjalne w kinach i na festiwalach w Polce i na świecie. Odrestaurowane nieme filmy ilustruje, specjalnie na tę okazję skomponowana, muzyka wykonywana na żywo przez wybitnych artystów. Filmy prezentowane są publiczności w nowej jakości. Prace nad tymi bezcennymi zabytkami polskiej kinematografii są realizowane w Filmotece Narodowej  Instytucie Audiowizualnym dzięki unijnemu projektowi Nitrofilm – Konserwacja i digitalizacja przedwojennych filmów fabularnych w Filmotece Narodowej w Warszawie.

Gdzie i kiedy

MFF T-Mobile Nowe Horyzonty  

Rynek Główny we Wrocławiu

10 sierpnia 2017, godz. 22.00

Bilety

Wstęp wolny
Start wydawania biletów: 19 lipca, godz. 12.00.

Festiwal MFF T-Mobile Nowe Horyzonty 2017 odbędzie się w dniach 3 – 13 sierpnia we Wrocławiu.

Więcej informacji: www.nowehoryzonty.pl

Wystawa z materiałów archiwalnych FINA

Zapraszamy do obejrzenia wirtualnej wystawy poświęconej filmowi, która została przygotowana z materiałów archiwalnych Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego.

WYSTAWA WIRTUALNA

  • Materiały promocyjne

    Opis zdjęcia: grafika promująca wydarzenie
  • „Halka” (1929/1932), reż. Konstanty Meglicki

    fot. Fototeka FINA
    Fotos do filmu „Halka” (1929/1932), reż. Konstanty Meglicki
  • „Halka” (1929/1932), reż. Konstanty Meglicki

    fot. Fototeka FINA
    Fotos do filmu „Halka” (1929/1932), reż. Konstanty Meglicki