Przejdź do treści
Strona główna Filmoteki Narodowej
A K T U A L N O Ś C I

A K T U A L N O Ś C I

2016-10-31

Uroczyste pokazy filmu „Mir Kumen On” Aleksandra Forda z 1936 w Museum of Modern Art w Nowym Jorku

W listopadzie wyświetlony zostanie zrekonstruowany w 2016 roku mało znany, fabularyzowany dokument Aleksandra Forda „Mir Kumen On” („Droga młodych” / „Children Must Laugh”) .  

O filmie

Film przedstawia codzienne życie, nowatorskie metody wychowawcze oraz leczenie dzieci zagrożonych gruźlicą w zakładzie leczniczym im. Włodzimierza Medema w podwarszawskiej letniskowej miejscowości Miedzeszyn. „Mir Kumen On” jest jedynym świadectwem filmowym dokumentującym pracę sanatorium. W latach 1926–1939 leczyło się w nim prawie 10 000 dzieci z ubogich robotniczych rodzin żydowskich. Spędzały tam od 2 miesięcy do pół roku. W 1942 roku pracownicy i podopieczni sanatorium zostali przewiezieni do obozu zagłady w Treblince.

Realizując film, Ford miał 27 lat. Scenariusz napisała m.in. Wanda Wasilewska, która spędziła dużo czasu w sanatorium na rozmowach z wychowankami i na konsultacji pomysłów. Całość zdjęć w języku jidysz wykonano latem 1935 w sanatorium i jego otoczeniu. W filmie nie występują aktorzy profesjonalni, dzięki czemu pełen jest dokumentalnego autentyzmu i stanowi rzadki obraz życia żydowskich dzieci w przedwojennej Polsce. Producentem „Mir Kumen On” było Stowarzyszenie Sanatorium Dziecka im. Włodzimierza Medema, a współfinansowała go żydowska socjalistyczna partia Bund. Film miał wspierać zbiórkę pieniędzy na leczenie dzieci – środków finansowych brakowało po odmowie dofinansowania instytucji przez Ministerstwo Opieki Społecznej. Była to swego rodzaju inicjatywa „crowdsourcingowa” wśród międzynarodowej społeczności żydowskiej. Apel o pomoc umieszczany był przed filmem w języku narodowym kraju, w którym film był wyświetlany.

Film prezentuje m.in. nowoczesne metody leczenia stosowane w sanatorium, ale ma też jasną wymowę ideową: jest apelem o solidarność (klasową) i tolerancję (narodową). „Mir Kumen On” oskarżony o promowanie komunizmu oraz pod wpływem antysemickiej nagonki stał się ofiarą cenzury. Polscy cenzorzy zwrócili się do producenta z propozycją wprowadzenia zmian do kopii „Droga młodych” – były tak liczne i tak bardzo ingerowały w wymowę filmu, że odmówiono ich wykonania.



źródło: Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej

Dyskusja wokół filmu Forda

W prasie rozgorzała dyskusja zwolenników i przeciwników filmu. Wśród tych ostatnich pojawiały się głosy jawnie antysemickie. Fragmenty recenzji prasowych i powojennych komentarzy do filmu można przeczytać na stronach Repozytorium Cyfrowego.

Ostatecznie film nie został dopuszczony do dystrybucji kinowej i wyświetlany był na niepublicznych, „tajnych” projekcjach, a także na zamkniętych pokazach prasowych organizowanych przez producenta. Pracownikom Sanatorium im. Włodzimierza Medema udało się wywieźć kopię „Mir Kumen On” do Francji. Pierwszy pokaz filmu zatytułowanego „Nous arrivons” („My przychodzimy”) odbył się w marcu 1936 roku w paryskiej Salle Pleyel. Słowo wstępne na premierowym pokazie wygłosił Luis Buñuel. Francuska publiczność zachowała pamięć o filmie i to właśnie z Francji wypłynęła inicjatywa, aby film odnowić i przywrócić międzynarodowej publiczności. Serge Bromberg, właściciel Lobster Films – studia szeroko uznanego za wkład w upowszechnianie i komercyjną dystrybucję wczesnych filmów – zgromadził informacje o kopiach filmu zachowanych w światowych archiwach i porozumiał się ze spadkobiercami praw do filmu, paryskim Centre Medem.

Więcej o filmie

Rekonstrukcja filmu

Przywrócenie tego wyjątkowego filmu do światowego krwioobiegu kultury było możliwe dzięki wspólnemu projektowi Filmoteki Narodowej, The Museum of Modern Art, Deutsche Kinemathek oraz Lobster Films.

Polska strona projektu – Filmoteka Narodowa – odpowiedzialna była za przygotowanie i skanowanie materiałów z kolekcji Filmoteki (oryginalna wersja językowa w języku jidysz, ale z tłoczonymi napisami duńskimi) oraz kopii z filmoteki niemieckiej, która była tym cenniejsza, że nie posiadała żadnych napisów. Natomiast nowojorskie Museum of Modern Art wśród ogromnej kolekcji filmów odnalazło amerykańską wersję filmu, znaną tam pod tytułem „Children Must Laugh” („Dzieci powinny się śmiać”) z napisami i lektorem angielskim. Kopia ta również została zeskanowana, a następnie przeprowadzono badania porównawcze.

Ponieważ poszczególne wersje były niekompletne i wtórnie przemontowane, a także posiadały nakładające się na siebie napisy wersji językowych, zadanie odtworzenia tej jednej, możliwie bliskiej oryginałowi, nie było łatwe. Ponadto poszczególne wersje różniły się jakością wizualną i poziomem zniszczeń. Rekonstrukcja filmu w zakresie odtworzenia oryginalnego montażu z zachowanych kopii oraz restauracja obrazu odbyły się we Francji w studio Lobster Films, dźwięk poddano restauracji we francuskim L. E. Diapason. Prace zakończono latem 2016 roku.


żródło: Lobster Films (Youtube)

Projekcje „Mir Kumen On”

Rezultaty projektu będzie można zobaczyć wkrótce podczas polskiej premiery i na ekranach kina Iluzjon. W dniach 1 i 20 listopada film wyświetlony będzie w Museum of Modern Art w Nowym Jorku.

English version (pdf) (23.6 KB)


Organizatorzy projektu:












Więcej informacji na stronie: www.moma.org

  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii po rekonstrukcji

    „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii po rekonstrukcji
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii po rekonstrukcji

    „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii po rekonstrukcji
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford
  • „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford, kadr z kopii Filmoteki Narodowej

    Opis zdjęcia: Kadr z filmu „Mir Kumen On” (1936), reż. Aleksander Ford