RODZAJE ZBIORÓW

RODZAJE ZBIORÓW

Plakaty


Zbiór plaktów obejmuje:

  • 25 000 plakatów do około 15 000 filmów polskich i zagranicznych

Kolekcja

Część plakatów trafiła do Filmoteki jako dary, część została zakupiona w antykwariatach lub od kolekcjonerów, u których przetrwały – w lepszym lub gorszym stanie – czas wojny. Kolekcja systematycznie się powiększa – od 2005 roku Ustawa o kinematografii nakłada na producentów obowiązek przekazywania Filmotece materiałów dokumentacyjnych.

Najstarsze plakaty w kolekcji pochodzą z końca XIX wieku i zapraszają na pierwsze w Krakowie pokazy „kinematografu” braci Lumière z Lyonu.

Przed wojną plakat filmowy był obiektem „jednorazowego użytku”. Właściciele małych kin zamawiali w drukarniach niewielkie nakłady afiszy literniczych prezentujących tygodniowy repertuar. Często łączyły one informacje o pokazach kinowych z anonsami o występach trup aktorskich lub o koncertach. Cenne jako dokumenty, nie posiadają jednak większych walorów artystycznych.

Natomiast kina w dużych miastach mogły sobie pozwolić na zamówienie projektu u grafika i wydruk w dużym nakładzie wielkoformatowego, litograficznego barwnego plakatu. To one właśnie stanowią najciekawszą część kolekcji.

Zbiór powojenny nie ogranicza się tylko do plakatów stricte filmowych, lecz zawiera także te, które powstały na potrzeby festiwali, przeglądów i różnych imprez filmowych.

Większość plakatów znajdujących się w zbiorach Filmoteki projektowali wybitni graficy, m.in. Henryk Tomaszewski, Tadeusz Gronowski, Wojciech Fangor, Tadeusz Trepkowski, Jan Młodożeniec, Roman Cieślewicz, Jan Lenica, Andrzej Czeczot, Jerzy Duda-Gracz, Statys Eidrigevicius, Andrzej Pągowski.

UDOSTĘPNIANIE ZBIORÓW



Digitalizacja

Od 2008 roku w Filmotece Narodowej prowadzona jest digitalizacja plakatów i afiszów. Zeskanowane plakaty gromadzone są w archiwum cyfrowym, a także opisywane oraz przygotowywane do publikacji internetowej. W roku 2012 powstała strona GAPLA, czyli wirtualna galeria plakatu filmowego, na której prezentowane są scyfryzowane plakaty wraz z opracowaniem. Na stronie opublikowano już ponad 6 700 plakatów. 

www.gapla.fn.org.pl

  • Plakat Romana Cieślewicza do filmu „Zezowate szczęście" (1959), reż. Andrzej Munk

  • Afisz filmowy z 1896 roku zapowiadający pokaz kinematografu braci Lumière

  • Plakat Henryka Tomaszewskiego do filmu „Niepotrzebni mogą odejść" (1947), reż. Carol Reed

  • Plakat Stanisława Zamecznika do filmu „Człowiek na torze" (1956), reż. Andrzej Munk

  • Plakat Wiktora Górki do filmu „Zmierzch bogów" (1969), reż. Luchino Visconti

  • Plakat Jana Lenicy do filmu „Sprawa Gorgonowej" (1977), reż. Janusz Majewski